Estás aquí: Inicio » Programa » O territorio galego: o noso tesouro » Xestión Sustentable da Auga

Xestión Sustentable da Auga

A auga é un patrimonio das comunidades, dos pobos e da humanidade e da natureza: non é unha mercadoría. Por iso En Marea defende que xestión da auga debe ficar no espazo público e comunitario, e realizarse con participación, equidade e control social. O noso programa para a xestión sustentable da auga, contextualizado no noso territorio, o “País dos mil Ríos” e das Ría, considera que a auga non pode ser un negocio e o principio organizador debe ser o da recuperación do custe: hai que repercutir os custes sobre o consumidor, segundo fixa a Directiva Marco da Auga, e a recadación debe ser destinada á xestión da auga co obxectivo de facer un uso máis eficaz, reducindo o seu custe de obtención, distribución e tratamento. Pola súa banda, Augas de Galicia debe sufrir un importante proceso de profesionalización. Debe ter capacidade técnica suficiente e non depender para case toda a xestión de caras, moi caras asistencias técnicas. Ademais, dentro de Augas de Galicia débense separar as función de control da calidade de augas e a de planificación hidrolóxica. Pola súa banda, a Xunta de Galicia debe modificar o marco normativo que regula a auga e debe deseñar un novo plan plurianual de saneamento que combine diferentes solucións tecnolóxicas para o coidado ambiental dos ríos e das rías galegas. Por último, compre mencionar que durante moitas décadas os xestores da auga estiveron ocupados de xestionar a oferta, ou mellor dito, de aumentar a capacidade de acumulación de auga, observando como marxinal as compoñentes da demanda do recurso. É preciso mudar esta perspectiva para avanzarmos nos modelos de xestión sustentable da auga. En Marea propón as seguintes medidas para transformar a acción política sobre a auga:

1288. Nova Cultura da Auga en Galicia.

Dentro da Estratexia Galega de Educación Ambiental, a Xunta de Galicia incluirá accións encamiñadas a concienciar sobre a auga como recurso esencial e accesible a toda a cidadanía, fomentando o seu uso responsable tanto a nivel doméstico como dentro das industrias. Dotaranse os medios para esa nova cultura da auga, onde tamén se incluirán aspectos relativos á riqueza dos ecosistemas fluviais, do espazo do litoral e sobre os perigos das especies invasoras.

2289. Derrogación da Lei 9/2010, de augas de Galicia.

A xunta de Galicia debe formular unha nova Lei da auga onde se corrixan as súas principias eivas: a auga debémola manter no ámbito público, ao tratarse dun recurso básico; debemos lexislar recoñecendo o inmenso labor de prestación de servizo público que realizan as comunidades de usuarios, exercendo o rol que lle correspondería aos concellos e non lexislar unicamente con afán recadador; débese ter ao “ciclo da auga” como o marco que delimite a xestión sustentable do recurso. Todas estas eivas deben ser corrixidas mediante a formulación dunha nova Lei de Augas.

3290. Reformulación da estrutura de Augas de Galicia.

Cando menos, propulsarase a separación das funcións de planificación e control; a profesionalización de Augas de Galicia para unha menor dependencia de custosas asesorías externas; capacitación técnica do persoal das administracións hidráulica,tanto autonómica como local; creación dunha rede de vixilancia e control do estado ecolóxico dos ríos e das rías, integrando a todos os axentes do ámbito da investigación e do control que existen en Galicia.

4291. Elaboración do Plan de Saneamento de Galicia 2016-2030.

O Plan de Saneamento 2000-2015 propiciou a extensión no territorio galego de procesos de saneamento non sempre acordes coas necesidades da poboación e case sempre incapaces de tratar con acerto ambiental os residuos producidos polas unidades domésticas, e sobre todo, as industriais. Trátase dun ámbito de actuación con enormes efectos transversais que ten producido importantes problemas ambientais e económicos. A Xunta de Galicia debe cambiar a filosofía para o deseño do Plan de Saneamento e debe apostar por medidas innovadoras que combinen tratamento efectivo dos residuos, non sempre de xeito centralizado, con redución en orixe dos residuos producidos. Este Plan terá carácter estratéxico para o novo goberno galego e permitirá avanzar no cumprimento das esixencias ambientais fixadas pola Unión Europea pero tamén contribuír a que sectores produtivos (aproveitamentos marisqueiros, turismo, etc) e a cidadanía en xeral non sufran externalidades negativas que afectan negativamente á súa calidade de vida. Non se deixarán de lado os distintos núcleos, buscándose solucións tecnolóxicas apropiadas aos volumes de tratamento, incluíndo criterios económicos.

5292. Revisión do Plan Hidrolóxico de Galicia Costa.

A recente aprobación do PLAN HIDROLÓXICO GALICIA COSTA 2015-2021, foi unha oportunidade perdida polo goberno galego para avanzar na definición de estratexias de planificación sustentable dos nosos recursos hídricos. Entre as súas carencias figuran; (i) Ausencia de mecanismos que garantan a posta en marcha dos principios de “prevención, de avaliación de impacto ambiental, de información pública, de participación cidadá, de educación ambiental...” nos que se basea a Lei 1/1995 de protección ambiental de Galiza; diversos aspectos da normativa de avaliación de impacto ambiental, como a necesidade de avaliar o impacto global de plans e programas mediante unha avaliación estratéxica tampouco se contempla eficazmente; (ii) Se ben no 2000 aprobouse a Directiva Marco da Auga (DMA), Directiva 2000/60/CE, que establecía un novo modelo de xestión da auga, de obrigada referencia, mandando previr calquera nova deterioración dos ecosistemas acuáticos e atinxir como mínimo o “bo estado” de todas as augas no horizonte do ano 2015, nin o Plan anterior foi eficaz para este obxectivo, nin o novo conta cos medios para conseguilo nun prazo razoable. A nova reformulación fundamentarase no seguinte:

  • Plans de restauración dos ecosistemas fluviais e das rías. Estes Plans deben ser o resultado do maior consenso posible, abrindo os procesos de participación a todos os axentes con “algo en xogo” neses procesos.
  • Plans de mellora integral dos ecosistemas fluviais e das Rías. Prevención da contaminación difusa, creación de zonas de protección contra a escorrentía agrícola nas marxes laterais dos ríos, filtros verdes…..Fomentarase unha agricultura e gandería respectuosas co medio ambiente e fixaranse controis moi rigorosos sobre as industrias con maior incidencia contaminante no medio acuático.
  • Plan de restauración de humedais e zonas de inundación dos ríos, e de restauración hidrolóxico-florestal das bacías, optando por solucións que minimicen os riscos e afeccións derivadas dos incendios florestais, e que contribúan a regular de forma natural as enchentes e a recarga de acuíferos.
  • Plan de saneamento integral de todos os cursos fluviais e das rías que garanta a depuración integral dos vertidos urbanos e industriais, preferentemente mediante alternativas de tipo natural, eficiencia integral demostrada e baixo consumo enerxético, e unha atención equilibrada á prevención da contaminación en orixe en relación co tratamento. No que respecta ao saneamento dos vertidos urbanos, teranse en conta os modelos descentralizados de saneamento e aplicaranse as técnicas de análise do ciclo de vida para elixir as alternativas mais sustentables

6293. Plan para o estudo hidrobiolóxico dos ríos galegos.

A Xunta de Galicia elaborará ese Plan, onde, cando menos, se catalogue e cuantifique a biodiversidade fluvial, se desenvolvan estratexias de recuperación das especies ameazadas, e se controlen as poboacións das especies invasoras.

7294. Garantía dos caudais ecolóxicos

A Xunta de Galicia, nos ríos da súa competencia exercerá todas as funcións contempladas na lexislación para o cumprimento dos caudais ecolóxicos nas presas hidroeléctricas, así como o funcionamento e mantemento dos sistemas de escadas para as especies migratorias. Ata que teñas competencias plenas, a Xunta de Galicia requirirá aos organismos competentes do Estado para que as grandes presas hidroeléctricas cumpran cos caudais ecolóxicos, e que estes caudais sexan establecidos e volumes diarios, non anuais.

8295. Revisión Colaborativa do Plan da Auga

En colaboración con Colexios Profesionais, cos técnicos dos servizos autonómicos e municipais, cos movementos sociais con intereses no sector, e en xeral cos usuarios, abrirase un período de revisión do Plan da Auga naqueles aspectos que sexa necesario mellorar (aprendizaxe de sistemas tarifarios de recuperación do custe; conservación do recurso; mellora do sistema de control, etc) para sermos máis eficaces, e baratos, na xestión do recurso.

9296. Galicia, terra do Millón de Fontes.

En colaboración cos Concellos, sobre todo os de maior tamaño, a Xunta de Galicia porá en marcha unha campaña para a conservación e uso das Fontes Públicas, incluíndo un sistema de control da súa calidade. As fontes públicas son fluxos permanentes de auga potable que se porán en valor mediante este acción.

10297. Auga de consumo na administración galega

A Xunta de Galicia, tal e como se contempla no bloque “Marcando o camiño a través do exemplo: Compra pública responsábel” deixará de consumir auga engarrafada, sendo substituída por auga da billa. Motivos ambientais polas emisións de GEI e de xestión dos envases non retornables fan necesaria esta medida. Sería desexable que a Xunta de Galicia impulsase un cambio lexislativo a nivel do Estado para un cambio na Lei de Envases que acabara antes que tarde co excesivo volume de envases vinculados cos alimentos.


X